شیرهای یک طرفه :
شیرهای خودکار را می توان جزو شیرهای خودکار طبقه بندی نمود ، چون اپراتور هیچ کنترلی روی آن ندارد . شیرهای یک طرفه با جریان سیال ( فشار سرعتی ) بطور خودکار باز شده و قطع جریان و با استفاده از نیروی جاذبه یا نیروی ناشی از برگشت جریان سیال بسته می شوند و مانع برگشت جریان از بالا دست جریان به پایین دست جریان می گردد. شیرهای یک طرفه به سه ، چهار گونه عمده تقسیم می گردند که مهمترین آنها Swing Check Valve است و ساختمان آن ، همانگونه که در شکل مشاهده می شود ، از یک قطعه معلق تشکیل شده که با یک لولا از بالا مهار شده و در حالتی که فشار در سمت راست ( پایین دست) بیشتر از سمت چپ (بالا دست ) باشد این صفحه معلق بروی یک نشیمنگاه نشسته و با آب بندی مناسب مانع نفوذ جریان به بالا دست می شود و در حالتی که فشار سمت بالا دست بالا باشد قسمت معلق (Flapper) حول لولا به سمت بالا چرخیده و جریان به پایین دست حرکت می کند . مسلم است نیروی مورد نیاز برای بلند کردن Flapper به فشار استاتیکی دو طرف و فشار دینامیکی طرف بالا دست جریان بستگی دارد
|
1- Cap
2- Cover Plate
3- Disc
4- Body seat ring
5- Hinge
6- Hinge Pin
7- Nut
8- Cotter Pin
9- Nuts
10- Stud bolts
11- Cover Gasket
12- Washer
13- Cap Bolt
14- Cap Gasket |
در دیگر انواع شیرهای یکطرفه می توان به tilting disk check valve اشاره نمود ، در شکل زیر یک Tilting Disk از « نمای بالا » نمایش داده شده ، ساختمان این شیر از دو صفحه نیم دایره با یک فنر در پشت آن که باعث فشرده شدن این صفحات به نشیمنگاه می شود ، تشکیل شده است :
فشار سیال در پشت شیر باعث باز شدن Flapper ها می شود . در حالتی که فشار بالا دست جریان پایین تر از فشار پایین دست باشد فلاپر با نیروی فنر بسته می شود . با توجه به شکل « کتابی » ، این شیرها معمولاً در بین دو فلنج بر روی یک خط لوله قرار می گیرند . و به شیرهایی که این قابلیت را دارند Wafer type گفته می شود. ( برای شیر یک طرفه : Dual Plate Wafer-type Check Valve )
نوع دیگری از شیرهای که در تجهیزات ابزار دقیق کاربرد عمده ای دارد و در سایزهای کوچک ساخته می شود Ball Check Valve است
|
و ساختمان آن مطابق شکل مقابل از یک گوی فلزی تشکیل شده که بر روی یک حفره قرار داشته و مانع عبور جریان از بالا به پایین می شود . ولی در صورتی که فشار پایین باشد گوی به سمت بالا رفته و جریان برقرار می شود . سوراخ بالا برای عبور پین در نظر گرفته شده تا مانع خارج شدن گوی از شیر شود. |
|
نوع افقی شیر های Ball Check Valve نیز با ساختمانی شبیه به این شیر نیز وجود دارد .
در کل شیرهای یک طرفه دارای تنوع زیاد در ساخت بوده و شرح کامل آنها از حوصله این بحث خارج است . با توجه به اینکه نیروی گرانش نقش عمده ای در عملکرد این شیرها دارد ، محل نصب شیر باید با دقت انتخاب شود . همچنین انتخاب نادرست می تواند سبب لرزش و شکستن فلاپر شیر گردد. قرار گرفتن این شیر در محلی که جریان مخشوش است ( مانند نزدیک زانویی و سه راهی یا خروجی پمپ ) توصیه نمی شود . معمولاً فاصله شیر تا فیتینگ را برابر 8~10 برابر قطر لوله در نظر می گیرند .
نوشته شده توسط رضا ملائی در سه شنبه 8 آبان1386 و ساعت 9:52
یک مطلب 
