هرگونه کپی برداری و استفاده از محتویات این وبلاگ منوط به دریافت اجازه از ناشر می باشد.

 

 

هرگونه کپی برداری و استفاده از محتویات این

 

 وبلاگ  منوط به دریافت اجازه از ناشر  می باشد

 

|+|

فلنج ها

فلنج ها :

 

      در برخي موارد جهت اتصال لوله به تجهيز يا لوله به لوله از اتصال فلنجي استفاده مي شود.اين اتصال به جهت آساني نصب و جداشدن ، در مواردي کاربرد دارد که لازم است خط بصورت متناوب جهت بازديد يا تعمير باز و بسته شود . اتصال پمپ ها ، کمپرسورها،مبدلهاي حرارتي ، راکتورها و ... به خطوط لوله توسط فلنج هائي صورت مي گيرد که توسط استاندارد ASME B16.5 و API 6 B يکسان سازي شده است. يکي از مواردي که در فلنج ها اهميت زيادي دارد کلاس فشاري فلنج است. کلاس فشاري به سايز لوله ، فشار و دماي سيال درون خط ، خود سيال و مواردي از اين دست بستگي دارد ولي بطور کلي مي توان کلاس فشاري را بوسيله جدول زير به همديگر ربط داد :

     ديگر مساله مهم در فلنج ها صورت فلنج (Flange Facing) است که به دليل آب بندي متفاوت کاربردهاي خاص خود را دارند. صورت فلنج مي تواند داراي شيار ، برجسته يا صاف باشد . در زير دسته بندي انواع فلنج ها بر حسب « صورت فلنج» آمده است :

 

Raised Face

Flat Face

Ring-Joint Face

Lap-Joint Face

Ring-Joint Face :

       جهت سرويس هاي با دما و فشار بالا بسيار مناسب است ولي گرانتر از بقيه نوع ها مي باشد. هر دو جفت فلنج که به هم متصل مي شوند ، از لحاظ شکل و اندازه يکسان هستند . يک رينگ نيز در شيار بين دو صورت قرار مي گيرد.يکي از مزيت هاي اين فلنج عدم برخورد دو صورت فلنج به همديگر است.

 

 

جدول زير ابعاد فلنج براي کلاس 150 را آورده است.

 ابعاد به ميليمتر است.

Size	Diameter of raised portion	Pitch diameter of groove	Depth of groove	Width of groove	Radius at bottom	Approximate dist. between Flanges (mm)	Ring number
NPS	K	P	E	F	r
1	63,5	47,62	6,35	8,74	0,8	4,1	R15
1 1/4	73,2	57,15	6,35	8,74	0,8	4,1	R17
1 1/2	82,5	65,07	6,35	8,74	0,8	4,1	R19
2	101,6	82,55	6,35	8,74	0,8	4,1	R22
2 1/2	120,7	101,60	6,35	8,74	0,8	4,1	R25
3	133,4	114,30	6,35	8,74	0,8	4,1	R29
3 1/2	154,0	131,78	6,35	8,74	0,8	4,1	R33
4	171,5	149,22	6,35	8,74	0,8	4,1	R36
5	193,5	171,45	6,35	8,74	0,8	4,1	R40
6	219,0	193,68	6,35	8,74	0,8	4,1	R43
8	273,0	247,65	6,35	8,74	0,8	4,1	R48
10	330,2	304,80	6,35	8,74	0,8	4,1	R52
12	406,4	381,00	6,35	8,74	0,8	4,1	R56
14	425,5	396,88	6,35	8,74	0,8	3,0	R59
16	482,6	454,02	6,35	8,74	0,8	3,0	R64
18	546,1	517,52	6,35	8,74	0,8	3,0	R68
20	596,9	558,80	6,35	8,74	0,8	3,0	R72
24	711,2	673,10	6,35	8,74	0,8	3,0	R76

 

Lap Joint  :

         هنگامي که بخواهيم يک خط را که جنس لوله آن Stainless Steel  يا مواد نظير آن که گرانقيمت هستند ، بوسيله فلنج به يک قسمت ديگر خط يا دستگاه اتصال دهيم  ، از نوعي از فلنج استفاده مي کنيم که به لوله اصلي جوش نشود و فقط تکه کوچکي بنام STUB END به لـــوله متصل مي شود و عمل fitting بتوسط فلنجي صورت مي گيرد که مي تواند از جنس کـــــــــــربن استيل باشد.درضمن خوردگي نيز در اين حالت پيش نمي آيد.ديگر کاربرد اين فلنج ها موقعي است که زاويه سوراخهاي تجهيز مشخص نباشد و بوسيله  چرخاندن اين فلنج مي توان آن دو را به همديگر متصل نمود.

 

Flat Face    :

         براي اتصال شيرها و اتصالات چدني و فلنج هاي غير فولادي پمپ ها از اين نوع فلنج استفاده مي گردد . همچنين براي خطوط فشار پائين (مانند : (Cooling Water –CWR,CWS  که نشتي زياد مهم نباشد نيز از اين نوع فلنج ها استفاده مي شود.جهت آب بندي اتصالات نيز از واشرهائي استفاده مي شود که قطر خارجي آنها برابر قطر خارجي فلنج است.اين واشر همچنين امکان اتصال دو قطعه را غير ممکن مي کند و در نتيجه امکان شکست قطعات نيز کاهش مي يابد.

 

Raised Face  :

        عمدتاً از اين نوع فلنج در پــــــروژه استفاده مي شود و داراي ارتفاعي برابر 16/1 اينچ براي فلنج هاي کلاس 150 و 300 و 4/1 اينچ براي ساير کلاسها مي باشد. واضح است که اين فلنج ها بصورت نر ومادگي توليد مي گردند.

 

|+|

اصول لوله کشی - اتصالات 4

اتصالات پيچي (SCREWED) :

       اتصالات پيچي که در لوله کشي هاي ساختماني کاربرد وسيعي دارند معمولاً از جنس آهن نرم و چدن ساخته مي شوند.در کاربردهاي صنعتي نيز , اتصالات گالوانيزه کلاس 150و300 و شيرهاي در همين کلاس و در خطوط هوا و آب آشـــاميدني(INSTRUMENT AIR & POTABLE WATER) بکار مي روند.ولي بطور کلي اتصالات جوشي در سايت بر اتصالات پيچي ترجيح داده مي شود.در زير برخي از اتصالات پيچي توضيح داده شده است :

 

اتصال FULL COUPLING :

جهت اتصال دو لوله رزوه دار به همديگر بکار مي رود.اين اتصال همچنين در لوله کشي «ساکتي» نيز به کار برده مي شود.نوع ديگري از اين اتصال REDUCER COUPLING است که دو لوله با شعاعهاي متفاوت را به همديگر متصل مي کند. اتصال NIPPLE نيز همين عمل را انجام مي دهد با اين تفاوت که عمل اتصال بين دو اتصال را برقرار مي کند.در زير تصويري از REDUCER COUPLING و HEXAGONAL NIPPLE نشان داده شده است :

 

اتصال TANK NIPPLE :

        جهت ايجاد يک انشعاب پيچي به روي مخازن با فشار پائين بکار مي رود.در سه گونه متفاوت ساخت و عرضه مي شود که يکي داراي دو سر رزوه و يک قسمت مياني بدون رزوه است, دومين نوع آن يک تکه لوله با رزوه پيوسته است، و در آخر نوع سوم آن يک تکه لوله با يک سر رزوه شده است.معمولاً طول اين اتصال 6 اينچ مي باشد.

 

اتصال THREDOLET :

     نوعي از اتصالات Bonny Forge است .جهت انشعاب گيري 90 درجه بوده و ساختمان آن شبيه WELDOLET,SOCKOLET است. بيشتر جهت انشعاب گيري از درپوش لوله ها وسرمخازن از نوع «سر تخت» آن استفاده مي شود.

 

 

اتصال SWADGED NIPPLE :      يک اتصال کاهنده براي اتصال يک لوله بزرگتر و يک لوله با قطر کمتر بکار مي رود.از اين اتصال مي توان در موارد زير استفاده نمود : اتصال لوله کشي پيچي به پيچي لوله کشي پيچي به لوله کشي BUTT WELD لوله کشي BUTT WELD به نازل پيچي روي تجهيزات
روي نقشه نوع سرهاي SWAGE با علائم اختصاري بيان مي شود. که در جدول مقابل اين اختصارات آمده است.بطور مثال : NIPPLE TBE SMLS SCH 80 L=75mm ASTM A53 GR.B/GALV که نشان دهنده يک NIPPLE با دو انتهاي پــــــــيچي مي باشدو ديگر مشخصات نيز شامل «اسکچوئل»، طول و متريال است.		Plain both ends Plain large end Plain small end Beveled both ends Beveled large end Beveled small end Threaded both ends Threaded large end Threaded small end Beveled one end Plain one end Beveled one end		P.B.E P.L.E P.S.E B.B.E B.L.E B.S.E T.B.E T.L.E T.S.E B.O.E P.O.E B.O.E
اتصال UNION :    در برخي موارد با توجه به دو سر رزوه بودن لوله ها واتصالات , موقع باز و بسته نمودن آنها , اتصالي لازم است تا خللي در اتصالات ديگر پديد نياورد. اين اتصال همان UNION است که امکان نصب آسان , جداکردن لوله ها, شيرآلات يا  اتصالات مخازن را در سيستم لوله کشي پيچي فراهم مي کند. UNION ها ممکن است بصورت ترکيبي با يک اتصال ديگر عرضه شوند. مانند UNION ELBOW  و UNION TEE ها

اتصال HEXAGON BUSHING :

جهت اتصال يک لـــــوله به يک اتصال بزرگتر بکار مي رود. کاربرد عمده آن در اتصالات ابزار دقيق است.باتوجه به شکل ساده آن مي توان آنرا با يک سوراخ کاري و قلاويز زدن سوراخ ايجاد شده توليد نمود.اين اتصال در خطوط کم فشار بکاربرده مي شود. اتصالات ديگري همچون  زانوئيها سه راهيها از نوع پيچي نيز وجود دارد که از شرح آنها صرف نظر مي کنيم. در حالت عادي رزوه هاي روي اتصالات داخلي مي باشند ,ولي چنانچه رزوه ها بر روي اتصال زده شوند اصطلاحاتي چون « نر و مادگي» به نام اين اتصالات اضافه مي گردد.

رزوه هاي روي اتصالات پيچي بر اساس ASME B 1.20.1 و API 5B استانداردسازي شده اند.عموماً دو نوع رزوه براي لوله و اتصالات تعريف مي شود : «همگرا» و «مستقيم».تعداد رزوه در اينچ هر دو نوع يکسان است .اکثر اتصالات پيچي داراي رزوه هاي همگرا مي باشند.رزوه همگرا با علامت اختصاري NPT که مخفف Taper Pipe Thread است,مشخص مي شود.نوعي از رزوه اصلاح شده موجب تداخل کامل رزوه ها (تماس فلز با فلز) مي شود و مانع نشتي از ميان درزهاي مارپيچ مي گردد که در اين صورت علامت مشخصه آن NPTR است.(Rigid Mechanical Joint for Railings)

علامت مشخصه رزوه هاي مستقيم نيز NPS است که مخفف Straight Pipe Thread است.

مشخصات رزوه هاي NPT در زير آمده است :

|+|

اصول لوله کشی - اتصالات 3

 

 

CAP :

جهت مسدود سازي خطوط از CAP استفاده مي شود. اين اتصال نيز همانند ساير اتصالات در سه حالت BUTT WELD,SOCKET WELD,THREADED ساخته مي شود.

در صورتي که CAP  نوع پيچي از بيرون رزوه شده باشد آنرا پلاگ(PLUG) مي نامند.

کاهنده ها (REDUCER) :

      هنگاميکه بخواهيم دو لوله با قطرهاي متفاوت را به همديگر متصل نمائيم از REDUCER استفاده مي کنيم.کاهــــــــــــنده ها در دو فرم هم مرکز (CC:CONCENTRIC) و خارج از مرکز (ECC:ECCENTRIC) ساخته مي شوند.

|+|

کپی برداری از مطالب این وبلاگ ممنوع میباشد.

 

 

هر گونه کپی برداری از این مجموعه

 

 منوط به کسب اجازه از نویسنده می باشد.

|+|

اصول لوله کشی - اتصالات 2

              انواع ديگري از انشعاب گيري وجود دارد که به روش Bonney Forge ساخته مي شوند که عبارتند از WELDOLET,SOCKOLET,ELBOWLET .

در زير توضيح هر کدام از موارد فوق آمده است:

اتصال WELDOLET :

انشعابي روي لوله اصلي است که روي لوله قرار مي گيرد و يک انشعاب 90 درجه باندازه سايز لوله اصلي يا کوچکتر از خط اصلي مي گيرد.محدوده استفاده از اين نوع انشعاب براي ســــايز لوله هاي با NPS 8/3 اينچ تا ســــــــايز 60  اينچ مي باشد.اصطلاح WELDOLET  مخفف WELD OUTLET مي باشد.

شکل WELDOLET

اين انشعاب استاندارد سازي نگرديده است ولي از استاندارد ASME B31.3 مي توان کمک گرفت. معمولاً از متريال ASTM A 105-A 350 –A 182 جهت ساخت آن استفاده مي شود.

اتصال SOCKOLET :

 اين اتصال نيز همانند اتصال WELDOLET است با اين تفاوت که انشعاب فرعي با اتصال «ساکتي» به آن متصل مي شود. SOCKOLET نيز مخفف دو کلمه SOCKET OUTLET مي باشد.

 

محدوده استفاده از اين اتصال بسته به فشار کاري دارد و اندازه آن بر طبق استاندارد ASME B16-11 مي باشد. براي کلاسهاي تا سه هزار پوند اتصال از 8/1 اينچ تا 4 اينچ مي توان انشعاب گرفت و تا کلاس شش هزار از 4/1 اينچ تا 2 اينچ مي توان از آن استفاده نمود.

نوع پيچي آن (Threaded) نيز به شکل زير مورد استفاده قرار مي گيرد.

اتصال ELBOLET :

 يک انشعاب کاهنده که بر روي زانوئي ها ( شعاع بلند يا کوتاه) ايجاد مي کند.اين اتصال نيز در سه نوع Socket,Butt,Thread  ساخته مي شود.

 

 

انشعاب  LATROLET :

مشخصات اين نوع اتصال به شرح زير است :

انتهاي پخ شده طبق استاندارد ASME B16-25

براي نوع «ساکتي» از استاندارد ASME B 16-11

نوع Threaded طبق استاندارد ANSI B1-20-1

 

|+|

اصول لوله کشی - اتصالات 1

هر گونه کپی برداری از این مجموعه

 

 منوط به کسب اجازه از نویسنده می باشد.

 

 

اتصالات(Fitting) :

           جهت انشعاب گيري ، تغيير مسير لوله ها , بستن خطوط , تغيير سايز لوله و... از اتصالات استفاده مي گردد.زانوئيها ,فلنج ها , کوپلينگ ها وانشعابات (Boss) جـــــــزو اتصالات به حساب مي آيند.بسته به نوع اتصال که لب به لب , ساکتي يا پيچي باشد نوع اتصالات نيز تفاوت مي کند. در ادامه انواع اتصالات را توضيح خواهيم داد.

برحسب نسبت فشار (Pressure Rating) خطوط, استانداردهاي متفاوتي براي اتصالات تعريف شده است بعنوان مثال استاندارد ASME B 16.9 براي انشعابات با کاربرد عمومي مناسب بوده و استاندارد ASME B 31 براي خطوط با فشار بالا تمهيداتي در نظر گرفته است.

در جدول زير دسته بندي اين استاندارد ها آمده است.

 

Liquid transportation systems for Hydrocarbons, Liquid Petroleum gas, …	ASME B31.4
Refrigeration piping	ASME B31.5
Power piping	ASME B31.1
Chemical plant & petroleum refinery piping	ASME B31.3
Gas transmission & Distribution piping Systems	ASME B31.8

 

زانوئيها (Elbows) :

 جهت چرخش جريان به اندازه 90 يا 45 درجه از زانوئيها استفاده مي گردد. ولي علاوه بر اين اندازه ها در طراحي هاي خاص زانويي با درجه هاي غير متعارف و بصورت سفارشي نيز ساخته مي شود.

اتصالي که باعث برگشت 180 درجه اي جريان مي شود «برگشت» يا Return مي نامند که به نوعي آنرا مي توان جزو زانوئيها طبقه بندي نمود.برگشت ها در ساخت کويل هاي مبدل هاي حرارتي و Vent مخازن مورد استفاده قرار مي گيرد.

زانوئي 45 درجه	زانوئي 90 درجه	برگشت

 

بسته به شعاع چرخش , دو نوع زانوئي ساخته و عرضه مي گردد که عبارتند از «شعاع بلند» و «شعاع کوتاه» (Long-Radius , Short Radius) . زانوئيهاي شعاع بلند با شعاع 5/1 برابر قطر نامي لوله و براي سايزهاي 4/3 به بالا و زانوئيهاي شعاع کوتاه با شعاع برابر قطر نامي لـــــوله مي باشند.استاندارد ASME B16.9  براي شعاع بلند و ASME B 16.28  براي شعاع کـــــوتاه اندازه هاي استاندارد را بيان نموده است. اندازه استاندارد هريک از انواع زانوئيها ضميمه اين گزارش آمده است. يک نوع از زانوهاي 90 درجه ضمن تغيير جهت در مسير سايز لوله را نيز تغيير مي دهد که آن را «زانوي کاهنده» مي نامند.شعاع زانوئي کاهنده 5/1 برابر قطر نامي انتهاي بزرگتر است.

زانوئي کاهنده

ماتيرها (Miters) :

براي تغيير مسير لوله هاي بزرگتر از 10 اينچ که در فشار پائين کار مي کنند و افت فشار در آنها زياد مهم نباشد , با استفاده از چند تکه لوله که زاويه 90 درجه را تامين مي نمايد , درست مي شود. مايترها ممکن است از دو , سه يا چند تکه درست شوند . هر چقدر تعداد تکه ها زياد باشد مقاومت هيدروليکي مايتر کم مي شود. بطور کلي مقاومت در برابر جريان يک ماتير سه تکه تقريباً دو برابر زانوي شعاع بلند معادل مي باشد ولي از لحاظ اقتصادي مايتر باصـــرفه تر از زانوئي مشــــابه مي باشد.

نحوه نمايش يک مايتر در نقشه بصورت زير است:

4-CUT MITRE BEND SAW BE 15.9mm THK 56”

که نشان دهنده يک مايتر چهار تکه ،با انتهاي پخ شده با ضخامت 15.9 ميليمتر با سـايز 56 اينچ مي باشد.

 

سه راهي ها (Tees):

            براي انشـــــعاب گيري از خطوط اصلي از سه راهي ها استفاده مي شود. انشعاب گرفته شده مي تواند هم داراي زاويه 90 درجه باشد و هم مي تواند بصورت 45 درجه از آن جــــدا شود. همچنين انشعاب گرفته شده مي تواند با قطري برابر قطر خط اصلي باشد و يا با قطري کمتري از قطر خط اصلي. درصورتي که انشعاب گرفته شده 90 درجه باشد آنرا Straight Tee يا «سه راهي مستقيم» مي نامند .اگر قطر انشعاب گرفته شده کمتر از قــــطر خط اصلي باشد آنرا « سه راهي کاهنده» يا Reducing Tee مي نامند.نوع ديگري از سه راهي که کـــــاربرد خاص دارد Bullhead مي باشد که در آن قطر فــــــرعي از قطر اصلي بزرگتر است و به ندرت مــــــــورد استفاده قرار مي گيرد.در سه راهي هاي کاهنده قطر انشعاب نمي تواند کمتر از نصف قطر لوله اصلي باشد.

|+|